Tags: boeren, dr. Vandana Shiva, duurzaamheid, landbouw, Monsanto, voedsel, welzijn, zaadveredeling
Een tijdje geleden mocht ik aanschuiven bij een diner met de wereldberoemde strijdster tegen monocultuur in de landbouw, dr. Vandana Shiva. Daarvoor moest ik wel eerst honderd euro betalen, maar dan had je ook wat.

Foto: dr. Vandana Shiva is wetenschapper, schrijver, professor in de natuurkunde en stichter van diverse instituten, onder andere op het gebied van onderzoek in wetenschap, technologie en milieupolitiek.

Ongeveer 30 Nederlandse koplopers op het gebied van duurzaamheid waren getogen naar het niet onverdienstelijke hoofdstedelijke restaurant Merckelbach om te debatteren over onderwerpen als biodiversiteit en de toekomst van ons voedsel. Chef-kok Geert Buurema, die volgens recensie-site Special Bite 'natuur, cultuur en gastronomie toch mooi combineert' had zich om het heden van ons voedsel bekommerd en voor de gelegenheid een 4-gangen diner samengesteld. Geheel vegetarisch, dat moge duidelijk zijn. Aan mijn tafel zaten onder andere een radicale food-blogger en een kweker van hoogstamfruit, kippen en schapen. Verder bestond het gezelschap uit duurzame bankiers en sociaal investeerders. Natuurlijk ontbraken de consultants op het gebied van maatschappelijk ondernemen niet. Dit beroep is sinds een paar jaar buitengewoon populair onder ZZP'ers. Menig groot bedrijf blijkt namelijk niet bij machte te zijn zelf na te denken over hun rol naar een betere samenleving.

Dr. Shiva is een mevrouw die je niet tegenspreekt. Dat kan ook bijna niet als je al meer dan 30 jaar tegen bedrijven strijdt die er een sport van maken arme boeren voor altijd aan zich te binden en uit te buiten. Het werkt heel eenvoudig. Je modificeert zaad zodanig dat de opbrengst wordt gemaximaliseerd. Misschien wel 5 tot 10 keer meer dan oorspronkelijk zaad. Dit lijkt goed nieuws voor de boeren en voor de wereldvoedselproductie. Helaas zitten er diverse addertjes onder het gras. De gewassen van deze producenten dragen zelf geen zaden. Ieder jaar moet die boer weer naar de verkoper van het zadenbedrijf om nieuw zaad te kopen. Bovendien kunnen veel van die gewassen slechts beschermd worden tegen ongedierte en schimmels met bepaalde bestrijdingsmiddelen. En laten dat nu net de middelen zijn van hetzelfde zaadproducerende bedrijf. Het gevolg laat zich raden. Met name boeren in arme landen worden steeds afhankelijker van dit soort bedrijven. Gewassen worden gevoeliger voor externe factoren omdat er geen natuurlijke weerstand meer is. Uiteindelijk ontstaat een monocultuur in de landbouw. En daar wil mevrouw Shiva niet aan en zet zich in voor behoud van biodiversiteit en daarmee voor economische ontwikkeling op het platteland van India en de rest van de wereld. Haar boodschap is duidelijk: consumenten moeten directer contact krijgen met hun voedsel. Boeren moeten een eerlijke prijs krijgen voor hun producten om zich zo te kunnen permitteren zonder chemische bestrijdingsmiddelen en kunstmest te werken.

Shiva betekent 'welzijn' en de god Shiva bevorderde op allerlei manieren het welzijn van de wereld. Als het gezegde 'nomen est omen' waar is, komt het aan die kant van de productie uiteindelijk wel goed. Toch gelooft een zaadveredelaar als Monsanto heilig dat wat zij doen belangrijk is voor de wereld. Als je op hun site kijkt ga je het nog bijna geloven ook. Monsanto is goed voor de boeren, de boeren zijn goed voor grote opbrengsten en grote opbrengsten kunnen de miljarden monden voeden die nu eenmaal op onze wereld rondlopen. Maar tegen welke prijs en houden we wel genoeg rekening met toekomstige generaties?

Helaas zit er, zoals vaak, ook een andere kant aan de duurzame medaille. De meeste mensen willen veel en steeds meer voedsel en het liefst tegen de laagste prijs. Men wil geen halflege schappen in de winkels zien. In alles willen we keuze. Over niet al te lange tijd zullen de middenklassen van de opkomende economieën ook hun deel eisen. Ooit vertelde een topmanager van een grote retail-organisatie mij dat de grootste angst van het bedrijf was dat er claims gaan komen van mensen met obesitas. Zoals eerder in de sigarettenindustrie is gebeurd. Op mijn vraag waarom het bedrijf dan niet een leidende rol nam in het gezonder maken van het aanbod, antwoordde hij dat zij leveren wat de klant wil en dat ze bang zijn dat die klant anders naar de concurrent gaat. Wie staat er op om deze cirkel doorbreken?

De beste vraag van de avond (in ieder geval van het deel waar ik bij was) kwam van Willem Treep van groente- en fruithandelaar Willen&Drees. 'Stel nu eens dat het in de landbouw is als bij de banken. We moeten het systeem blijven ondersteunen anders dondert de hele boel in elkaar.' Anders gezegd, komen we er ooit vanaf of blijft alles wat een klein groepje koplopers doet maar gekloot in de marge?

Ik voelde me niet lekker en moest helaas het hoofdgerecht en dessert laten voor wat het zou worden. Op de fiets naar huis moest ik denken aan het verhaal van het meisje op een strand waar duizenden kwallen waren aangespoeld. Ze pakte er een op en legde die voorzichtig terug in de zee. Een man die het aanzag vroeg aan haar wat die ene kwal nu uitmaakte. Waarop het meisje antwoordde dat die kwal daar persoonlijk heel anders over dacht. Kortom, het is zo moeilijk niet cynisch te worden. Maar af en toe naar mensen als Vandana Shiva luisteren geeft toch weer een sprankje hoop en inspiratie om door te gaan.

Vandana Shiva: The future of food (YouTubefilmpje)
Monsanto www.monsanto.com

Sarriel Taus is eigenaar en oprichter van het bekende Restaurant Fifteen Amsterdam en
restaurant Bagna Cauda aan de Amsterdamse Zuidas; hij schrijft exclusief voor deVegetariër. Sarriel is realistisch idealist, fervent voorstander van meer groente op de kaart en altijd daar waar het gebeurt.




Sarriel Taus op vrijdag 15 april 2011 om 10:39




4 reacties

Topcolumn! Zou iedereen moeten lezen. Gandhi zei het al: 'Wees de verandering die je in de wereld wilt zien'. Mensen als dr. Vandana Shiva zijn hierin lichtende voorbeelden. Nu nog de directeuren van grote bedrijven die het verschil durven te gaan maken. Want de klant wil heus wel.
Rob de Man op 15 april 2011 om 11:23

Bedankt Sarriel. Mooi geschreven.
Jurgen op 15 april 2011 om 14:49

heel mooi gesschreven,zo zie je maar dat het kapitaal ten alle tijden regeerd.
D. Regalado op 15 april 2011 om 16:43

Moet koken voor mannenkookclub van fanatieke vleeseters Met welke recepten krijg ik ze om ?afa515
Rakhorst op 19 juni 2011 om 12:21

Plaats een reactie
Naam (verplicht)
Email (verplicht, wordt nooit getoond)
Reactie
 
 

Inloggen

Registreer je Nu. Het is gratis -en dat blijft het!

Gebruikersnaam
Wachtwoord Wachtwoord vergeten?

Uitschrijven voor de nieuwsbrief

BESTEL NU!

Nieuw! De Snelle Vegetariër


 

Slank, Slim, Gezond!
 

Puur Plantaardig De Dunne Vegetariër
Snel, gezond, allergie-vrij
 
Spitsuurkoken
 
De Dikke Vegetariër De Kleine Vegetariër
Meer dan 2000 recepten Koken voor 0-15 jaar

 

De Dikke en Dunne Vegetarier

De dikke vegetarier en de dunne vegetarier samen verkrijgbaar in de webshop

De dikke vegetariër en De dunne vegetariër.
Klik hier om naar de webshop te gaan.
 

Ook nog beschikbaar

Vegeterranean

Vegeterranean € 34,95.
Krijg nu via de Agis Vegapolis het aankoopbedrag terug.
Klik hier om naar de webshop te gaan.
 

©2013 deVegetariër.nl - Disclaimer - Uitschrijven nieuwsbrief ontwikkeld door Dream IT