Astrid Verhoef is ruim 23 jaar vegetariër en is waarnemend directeur bij de Nederlandse Vegetariërsbond (NVB), de consumentenbond van en voor vegetariërs. Met een hart voor dieren en een wetenschappelijke oog, blogt ze op devegetarier.nl over haar werkzaamheden bij de NVB en wat haar bezighoudt. Astrid is cultureel antropologe en heeft zich gespecialiseerd in de relatie tussen mensen en dieren in de Westerse cultuur.
‘Vegetariërsbond trekt geitenwollensokken uit’, was de titel van het persbericht dat ik vorige week verstuurde om onze frisse, nieuwe huisstijl te lanceren. Niet dat ik denk dat vegetariërs of onze organisatie nu eindelijk ook eens hip zijn geworden, want geitenwollensokken hebben mijn collega’s of ik nog nooit gedragen. Wat ik ermee wilde zeggen is dat het tijd wordt dat vegetarisch eten gezien wordt als ‘normaal’ en dat juist fervent vlees eten oubollig of ‘uit’ is. En dat we ons als (parttime) vegetariërs niet meer eindeloos hoeven te verdedigen tegenover mensen die wel elke dag vlees eten.
Na 23 jaar discussies over wel/niet vlees eten, ken ik wel zo’n beetje alle vragen en argumenten die je voor je kiezen krijgt van de vleesetende medemens. De discussie volgt een opvallend homogeen patroon van argumenten als ‘ja maar draag je dan ook geen leer’ tot aan ‘nou ik vind vlees gewoon lekker’. Met dat laatste eindigt de discussie dan, want zo’n subjectief en persoonlijk argument valt niet te weerleggen.
Ik probeer de discussie – als antropoloog – meestal te verschuiven naar een metadiscussie. Voorzichtig probeer ik uit te leggen dat het hele stramien aan argumenten in de discussie die we voeren, valt binnen een bepaald geheel aan culturele ideeën die we allemaal vanuit onze opvoeding hebben meegekregen. Van modernisme tot aan postmodernisme, alles wordt in de argumentatie gemixt. Je moet als vegetariër voldoen aan wetenschapsfilosofische consistentie (geen vlees dus ook geen leer, je fysiologische constitutie moet geschikt zijn voor alleen groenvoer, anders klopt het evolutionair niet) maar je mag je filosofie niet opleggen aan een ander want De Waarheid bestaat niet.
Interessant, maar wat ik eigenlijk toch positief vind, is dat mensen die vlees eten zich altijd zo aangesproken voelen. Waarom eigenlijk een discussie en niet een gesprek? Zodra je zegt dat je geen vlees of vis eet (of bij de Vegetariërsbond werkt), hebben veel mensen de neiging zich te verdedigen wat aangeeft dat ze het allerminst als een neutrale stelling ervaren, zoals ‘ik heb net het bed opgemaakt’ of ‘ik ga morgen tennissen’. Dit gevoel vormt de aanleiding voor een discussie waarin je je als vegetariër moet verdedigen, maar vormt misschien ook de kiem tot culturele verandering. Volgens mij voelen veel mensen op hun klompen aan dat vlees eten ergens niet helemaal klopt; dat al die dieren die zijn weggestopt in te kleine hokjes niet helemaal ok is. Dit (vaak onbewuste) gevoel is zo wijdverbreid in onze samenleving, dat je zou kunnen concluderen dat deze mensen in potentie allemaal vegetariër of op zijn minst flexitariër zijn. Misschien een veel te positieve stelling die ik haal uit de zoveelste discussie die ik in de kroeg of op een verjaardag voer, maar ik hoop gewoon zo dat mensen luisteren naar hun gevoel en dit vervolgens onderbouwen met nieuwe argumenten - en hier komt de Vegetariërsbond in beeld - dat vegetarisch eten goed is voor mensen, dieren en het milieu.
De NVB is een onafhankelijke consumentenbond met als doel minder vlees- en visconsumptie en meer keuze voor de consument die (af en toe) vegetarisch eet. Met campagnes, verspreiding van informatiemateriaal, politieke lobby en een vegetarisch keurmerk voor producten en restaurants helpt de NVB vegetarisch eten op de kaart te zetten in Nederland. Meer info: www.vegetariers.nl
|