 Marion Pluimes is dietiste, heeft een vegetarische catering in Breda en weet naast haar drukke praktijk in natuurvoedings-adviezen regelmatig eetworkshops en dineravonden te geven. Exclusief voor deVegetarier schrijft zij een blog over vegetarisch eten.
IJzer en vlees. Vlees en ijzer. Het is bijna één woord. In de volksmond roepen we al snel: "bloedarmoede!" wanneer iemand erg moe is. Dan gaan we aansterken met runderbouillon ofzoiets. Zelfs al gaan we bloedprikken en kijken hoeveel ijzer daar in zit ( Hb -waarde) dan denken we richting meer vlees eten. Maar wat betekent dat nou? Ijzer in de voeding, ijzer in je bloed? De ijzercyclus werkt samen met foliumzuur, zink, vit C, vit B12 en koper. Als we spreken van een ijzertekort zullen we dus ook naar alle aspecten van deze stoffen moeten kijken.
IJzer als spoorelement zit als hemoglobine in ons bloed en zorgt daar o.a voor het transport van zuurstof. Heel belangrijk, want anders gebeurd er niet zoveel in het lichaam. Om daar te komen is het nodig dat:
er voldoende goed opneembaar ijzer in de voeding zit (de ferroverbinding)
dat het voedsel goed gekauwd wordt
dat het maagslijmvlies in takt is ( voor opname van vit B12 )
dat het milieu in de darm alkalisch moet zijn ( niet te zuur )
dat er belemmerende stoffen afwezig moeten zijn ( caffeïne-tannine, fosfaten, caseïne, fytaten)
dat er opnamen bevorderende stoffen aanwezig dienen te zijn (vit C )
Nou dat is nogal wat! Vrij vertaalt betekent dit dat er in de voeding ferro-ijzer (tweewaardig ofwel haemijzer) aanwezig moet zijn of dat er ferri-ijzer (driewaardig ofwel non-haemijzer) in mag zitten gecombineerd met vitamine C.
Je voelt het al aankomen: ferro-ijzer zit natuurlijk in vlees. Dit ijzer wordt min of meer kant en klaar aan de darm aangeboden. Makkelijk opneembaar dus. Toch kleeft hier ook een nadeel aan. Groot opgezette onderzoeken hebben uitgewezen dat ijzer uit (rood) vlees en vleesproducten een verhoogd risico geven op hartinfarcten en darmkanker.
Voor het opnemen van non haemijzer moet het lichaam meer moeite doen. Waar niks mis mee is. Zie het maar als trainen. De vitamine C zorgt voor de omzetting van ferri naar ferro. Om er voor te zorgen dat het milieu in de darm niet te zuur is dienen we zuinig te zijn met zuivel, suiker en gemaksvoeding.
Daarnaast is het zinvol om zo min mogelijk belemmerde stoffen te nuttigen, geen koffie, thee of frisdranken bij de maaltijd, wel vruchten(sap). Weinig kaas eten, erg zuinig met sojaprodukten en alleen lang gerezen ambachtelijk volkoren brood eten. Wanneer brood te snel rijst wordt het aanwezige fytaat onvoldoende afgebroken. Het is jammer om om die reden van volkoren naar bruin te gaan. Lang gerezen brood is natuurvoedingsbrood wat vaak van biologische grondstoffen gemaakt is. Wees krititsch en vraag je bakker hoe het zit.
Bij een ijzertekort gaat het toch om je hele voedingspatroon; vlees is de makkelijke weg (dus niet nodig). Wat wel nodig is: veel groenten eten. Dagelijks, van het seizoen en inhalen als je een dag dat niet of te weinig gegeten hebt.
Je kunt niet van je lijf verwachten dat het blijft werken zonder de benodigde stoffen. Bovendien kun je je nog afvragen hoe belangrijk ijzer is. Zoals we al zagen zijn er bij de ijzerstofwisseling zoveel andere stoffen betrokken. Daarbij is het ijzergehalte ook persoons- en levensfase gebonden.
IJzer maakt ons zwaar, houd ons bij de les en aan de aarde verbonden. Aan het einde van de zwangerschap bijvoorbeeld, trekt het ijzer zich terug ( je gaat een beetje zweven) zodat je je 'kind kunt ophalen' uit de kosmos/hemel/spirituele wereld.
Afijn, groenten dus met elke dag noten en zuidvruchten (ongebrand, ongezouten, ongezwaveld), regelmatig peulvruchten, wat zeewier en brood wat langzaam gerezen heeft. Dan heeft het lichaam alles bij de hand om een goede ijzerstatus te handhaven.
| 
