Documentaire Labyrint: Vlees van de toekomst

In 2050 zal de wereldbevolking gegroeid zijn naar 9 miljard mensen. Met name in landen als China en India zal de welvaart enorm toenemen. Die groeiende welvaart zal gepaard gaan met een toenemende vleesconsumptie. Probleem is alleen dat de productie van vlees extreem milieubelastend
is. Hoe gaan we de groeiende, steeds welvarender wordende wereld in de toekomst van vlees voorzien?

Was het nog maar enkele decennia geleden gebruikelijk om af en toe een gekookt ei te eten bij de warme maaltijd, vandaag de dag kan iedereen altijd vlees eten. Dat kost enorme hoeveelheden water en plantaardig voedsel om niet te spreken over mestoverschotten en het gebruik van antibiotica.

En natuurlijk het dierenleed in de bio-industrie dat door velen onacceptabel is. Er moet iets gebeuren want mensen gaan het vlees eten niet opgeven en ¨met biologisch boeren voed je geen wereldbevolking¨, zo betoogt hoogleraar duurzame ontwikkeling Louise Fresco. De wetenschap zoekt naar oplossingen waardoor we zonder milieuproblemen en schuldgevoel toch vlees kunnen blijven eten.

Peter Smeets (onderzoeker WUR, Wageningen Universiteit) pleit voor grootschalige agroproduktieparken, waar verschillende bedrijven uit de land- en tuinbouw en de verwerkende industrie aan elkaar worden gekoppeld. Dat leidt tot een efficiënter grondgebruik, een lagere milieubelasting en minder dierziektes. Karel de Greef (WUR, Lifestock Research) laat zien hoe kleine aanpassingen in grote varkensstallen leiden tot de zogeheten Comfort Class-stallen, waar varkens zich aanzienlijk prettiger voelen.

Maar voor wie het dier niet als een industrieel productieobject wil zien en toch vlees wil eten is er een ander alternatief: vlees uit het lab, oftewel kweekvlees. Je neemt stamcellen en een kweekmedium en kweekt gewoon vlees in een reactor. Geestelijk vader van kweekvlees, Willem van Eelen, kan niet wachten tot het eerste stukje vlees uit het lab op zijn bord ligt. Alleen blijkt dat lastiger dan gedacht. Nederland is voorloper in het wetenschappelijk onderzoek naar de mogelijkheden om vlees zonder het gebruik van dieren te kweken. Mark Post (Technische Universiteit Eindhoven) is inmiddels in staat om zeer kleine lapjes vlees te kweken, minuscule stukjes spierweefsel die mechanisch getraind worden om ze beter te laten groeien.

Klaas Hellingwerf (Universiteit van Amsterdam) zoekt naar een geschikt medium om het kweekvlees te voeden. Algen, CO2 en zonlicht lijken een interessante optie. Kweekvlees lijkt een uitkomst voor dieren- en milieuliefhebbers. Geen dierenleed meer en een efficiënt gebruik van grondstoffen door het vlees op industriële schaal efficiënt te kweken. Tiny van Boekel (WUR, Universiteit Wageningen) vraagt zich af wat de consument hiervan denkt. Kweekvlees moet niet alleen goed smaken, het moet ook de juiste 'bite' hebben en consumenten moeten het niet eng vinden. Als het aan Willem van Eelen ligt, is dat geen probleem. Volgens hem eten we over een paar jaar al vlees uit de bioreactor of, iets verder in de toekomst, ligt biefstuk uit de 3D vleesprinter op het aanrecht.

In het televisieprogramma Labyrint aandacht voor comfortabele megastallen en het kweken van vlees zonder dieren.



Labyrint is een coproductie van VPRO en Teleac en is wekelijks te zien zijn op Nederland 2 om 20:50 uur Labyrint is wetenschappelijk, journalistiek, deskundig, actueel en gedegen. Labyrint zoekt in wetenschappelijke laboratoria naar nieuwe ontwikkelingen, theorieën en experimenten. Labyrint geeft wetenschappelijke duiding van trends in onze samenleving Labyrint toont de kijker wat hij nog niet weet en beantwoordt vragen die anderen laten liggen.