Duurzame zonde: de melkboer

Minderen met vlees, melk en yoghurt. Ook voor Sible Schöne, programmadirecteur van klimaatbureau Hier is het soms moeilijk. Klimaatvriendelijk consumeren vraagt volgens hem een aanpak van drie kanten. Als burger, als buurman én als consument moet je worden aangesproken op je verantwoordelijkheid.

Oneworld.nl, auteur: Sible Schöne
De HIER Klimaatcampagne streeft naar gedragsverandering bij de consument. Dat is belangrijk, niet alleen omdat de helft van de uitstoot direct het gevolg is van onze consumptie. Minstens zo belangrijk is dat we daarmee ook een signaal afgeven. De zuinige auto en de zonneboilers als statement. Iedereen weet dat het buitengewoon moeilijk wordt om van de Klimaattop in Kopenhagen een succes te maken. Maar het wordt pas echt moeilijk als Kopenhagen een succes wordt en we echt ons gedrag moeten gaan veranderen.

Gedragsverandering is een vak. De filosofie achter de HIER campagne is dat je mensen moet aanspreken op drie niveaus: als burger, als buurman en als consument. Als twee van de drie de goede kant opgaan gaat de derde mee.

Als burger gaat het om bewustwording. Het belangrijkste resultaat van onze aanpak op dat vlak is dat zo'n veertig maatschappelijke organisaties nu vertellen waarom klimaatverandering hun core business bedreigt. The medium is the message. Het Rode Kruis ziet een toename van rampen, Amref malaria in nieuwe gebieden en Natuurmonumenten wijst op de gevolgen voor de natuur.

De consument wil geen kwaliteitsverlies, geen hoge kosten en geen gedoe. Dat betekent dat we ervoor zorgen dat de Ledlamp mooier wordt en in de AH ligt, dat de bezoekers van kieskeurig.nl - 150.000 per dag - meteen zien wat de klimaatbewuste keuze is, dat er voldoende subsidie is voor zonnestroom en dat het mogelijk wordt een offerte aan te vragen voor vloerisolatie. Probeer het maar eens. Er is nog veel te winnen.

Het derde niveau, het sociale aspect, is misschien wel het belangrijkst. Denk aan roken. De burger weet dat het niet moet, de consument is verslaafd, waar het om gaat is dat jongeren roken iets vinden voor losers. Dan gaan twee van de drie niveaus de goede kant op en is de winst binnen. Het belang van het sociale aspect is de belangrijkste reden geweest om te starten met het Klimaatstraatfeest, met ruim 3.000 deelnemende straten een groot succes. Het is de eerste milieuactie in meer dan twintig jaar waar burgers op grote schaal aan mee hebben gedaan.

En wat doe ik zelf? Een paar dingen doe ik beter dan gemiddeld. We hebben thuis geen rijbewijs en dus doe ik alles met de fiets en de trein. Ik ga al vijftien jaar op vakantie naar Terschelling. Kanttekening daarbij is dat ik ruim tien jaar heb gewerkt bij het Wereld Natuur Fonds. En daar reisde ik toch al genoeg.

In mijn huis hebben we de gebruikelijke maatregelen genomen. De spouw is echter niet te isoleren, omdat deze maar drie centimeter dik is. Isolatie leidt onvermijdelijk tot vochtproblemen. Toch doen we het niet gek met iets meer dan duizend kuub klimaatneutraal gas per jaar. Het stroomgebruik is een probleem. Ondanks alle zuinige lampen, de zuinige koelkast, wassen op dertig graden en geen wasdroger zitten we op 3.600 kWh groene stroom. De reden is simpel: vier computers en twee TV's. De informatiemaatschappij eist haar tol.

Tot slot het eten. Een zwak punt. Vlees, kaas, melk en yoghurt gaan er bij mij in grote getale doorheen. Maar er is hoop. Dochterlief is radicaal vegetarisch geworden. Bovendien is steeds duidelijker dat de consumptie van vlees en zuivel er echt toe doen als het gaat om klimaat en biodiversiteit. We zijn inmiddels druk bezig met het bedenken van een effectieve consumentencampagne op dit vlak. Kortom er is beweging op twee van de drie niveaus. De noten en de vegaburger doen stapje voor stapje hun intrede en de consumptie van vlees, kaas en melk daalt. Ik hoef het gelukkig niet uit te leggen aan onze melkboer, want die is na bijna vijftig jaar hard werken met pensioen.