Lager risico op botontkalking bij vegetariërs

Een vegetarische voeding beschermt het lichaam beter tegen allerlei ziekten zoals botontkalking dan een vleeshoudende voeding. Dat bevestigt een studie van biometricus Peter Deriemaeker en enkele collega’s van de Vrije Universiteit Brussel.

Onze voeding heeft een aanzienlijke invloed op onze gezondheid. Er bestaat een duidelijk verband tussen een onevenwichtig eetpatroon en een hele reeks welvaartsziekten, en studies wijzen erop dat een dieet met veel fruit en groenten beschermend werkt tegen een hele waaier aan ziekten. Wat we eten heeft een directe impact op het zuur-base-evenwicht in ons lichaam. Proteïnerijk voedsel zoals vlees en zuivelproducten heeft over het algemeen een verzurend effect op het lichaam, terwijl een dieet met veel fruit en groenten eerder een alkalisch of basisch effect heeft. Dit heeft niets te maken met de zuurtegraad van het voedsel zelf: zo smaakt bijvoorbeeld citroen op zich erg zuur, maar na inname heeft citroen een alkalisch effect op het lichaam.

Eiwitten hebben echter wel een zuur effect op het lichaam en bevorderen botontkalking. Per gram eiwit gaat naar schatting een milligram calcium verloren, wat kan leiden tot het demineraliseren van botten. Studies hebben een duidelijk verband aangetoond tussen een hoge consumptie van dierlijke eiwitten enerzijds en het risico op heupfracturen of symptomen van lage rugpijn anderzijds. Tegenstrijdig genoeg stimuleren eiwitten ook de aanmaak van bot. Of ze een positief of negatief effect hebben, hangt grotendeels af van de rest van het voedingspatroon (bijvoorbeeld het eten van voldoende groenten en fruit), maar ook van iemands genetische achtergrond, leeftijd en geslacht.
Alkalische voedingsstoffen echter verhogen de pH-waarde van het bloed, waardoor het bot beter beschermd wordt en minder calcium gaat afgeven.

Een en ander suggereert dat een dieet rijk aan plantaardige voedingsstoffen beter zou zijn voor de zuur-base-balans in het lichaam dan een vleesrijk dieet. Peter Deriemaeker en enkele collega’s van de Vrije Universiteit Brussel onderzochten het verschil tussen beide voedingspatronen door een groep vegetariërs te vergelijken met een gelijkaardige (geslacht, leeftijd, BMI) groep niet-vegetariërs. Uit hun onderzoek blijkt dat bij beide groepen de totale energie- en vetopname gelijk was, maar dat de energieverdeling van de macronutriënten bij de vegetariërs een stuk dichter bij de aanbevolen waarden lag. En hoewel de opname van calcium, fosfor, natrium, magnesium en kalium in beide groepen binnen de aanbevolen waarden lag, bleek de opname van deze twee laatste significant hoger bij vegetariërs. Zij hadden aanzienlijk meer fruit en groenten gegeten. Het gebruik van zuurvormende dranken zoals frisdranken bleek dan weer een stuk hoger te liggen bij de niet-vegetariërs.

Er tekent zich dus een duidelijk verschil af tussen beide groepen. En dit verschil is in werkelijkheid mogelijk nog groter, aangezien de niet-vegetarische proefpersonen uit de studie er al gezondere en bewustere eetgewoonten op na bleken te houden dan de gemiddelde Belg. De resultaten staven het eerdere vermoeden dat een dieet rijk aan plantaardige voedingsstoffen een meer alkalisch effect heeft op het lichaam dan een vleesrijke voeding, en het lichaam dus beter beschermt tegen een hele reeks ziekten zoals osteoporose.