Noodklok geluid over Nederlandse melkveehouderij

Honderdduizenden koeien staan het hele jaar op stal en lijden pijn door uierontsteking of klauwontsteking. De industrialisering in de melkveesector is in volle gang; er zijn al meer megastallen voor melkkoeien dan voor varkens.

Dat staat in een rapport van stichting Wakker Dier. Volgens Wakker Dier is het vijf voor twaalf voor de Nederlandse melkveehouderij:
'Het algemene beeld dat burgers hebben van de melkveesector is er éen van koeien, rustig en tevreden herkauwend in de wei. Daarmee onderscheid deze veesector zich in positieve zin van de sterk geïndustrialiseerde varkens- en kippensector. Deels is dit onderscheid zeker aanwezig maar ook in de melkveesector in een sterke industrialiseringsslag aan de gang ten koste van het dier. Als we niet dezelfde grote problemen willen in de melkveehouderij als in de varkens- en pluimvee-industrie, dan zal deze trend snel gekeerd moeten worden en zullen een aantal grote welzijnsproblemen snel aangepakt moeten worden.

Na drie jaar afgedankt
Melkrobot, kunstlichtregime, Kunstmatige inseminatie, megastallen, onthoornen, dwangvoedering van kalveren, sterke inteelt en kwistig antibiotica gebruik. Hoe natuurlijk is melk nog?
Onder druk van een lage internationale melkprijs, industrialiseert de melkveesector in hoog tempo. De productie van de koe wordt gemaximaliseerd van 3.300 liter per jaar in de jaren vijftig tot momenteel 8.000 liter met uitschieters naar 12.000 liter. Dit houdt een koe gemiddeld 3 productiejaren vol. Dan wordt zij naar de slachterij afgevoerd, voornamelijk vanwege uierontsteking, vruchtbaarheidsproblemen of pootgebreken. De absurd hoge producties leiden tot tal van ziektes waardoor honderdduizenden koeien met pijn rondlopen.

Drie keer zoveel koeien hele jaar op stal
Daarnaast maximaliseert de sector de productie door een sterke schaalvergroting. Aan de ene kant stoppen dagelijks 3 tot 4 melkveehouders. Aan de andere kant worden door de overblijvers in rap tempo megastallen gebouwd. Nu al zijn er meer megastallen voor melkvee dan voor varkens, 107 versus 73. Dit aantal zal naar verwachting stijgen tot meer dan 1000 megamelkstallen in 2030. Deze sterke schaalvergroting wordt mede bereikt door vergaande automatisering. Nergens ter wereld is de opmars van de melkrobot zo sterk. Maar de melkrobot jaagt de koe weer uit de wei: op de helft van de robotbedrijven komen de koeien nooit meer buiten. Er staan al meer dan 3 keer zoveel koeien jaarrond opgesloten in de stal dan in 1997.

Zeven van de tien koeien staat op ontstoken poten
Het beeld van de tevreden herkauwende koe in de wei staat in schril contrast met de werkelijke situatie en ontwikkeling in de melkveesector. Klauw- en uierontsteking zijn hiervoor exemplarisch. Zeven van de tien koeien heeft klauwontsteking. Dat is een zeer pijnlijke aandoening: de koe staat met haar volle gewicht van honderden kilo’s op ontstoken poten. Eenzijdige fok op hoge melkproductie heeft dit probleem sterk verergerd. Afnemende beweiding en harde betonnen vloeren in de stal, maken de situatie nog erger. Elk jaar krijgen 4 van de 10 melkkoeien uierontsteking. Dit is vergelijkbaar met borstontsteking bij vrouwen: een zeer pijnlijke aandoening. Ook hiervoor geldt weer dat door de eenzijdige fok op hoge melkproductie de koe hiervoor sterk vatbaar is geworden. Ondanks dat de dierenartsenorganisatie pijnbestrijding zeer wenselijk vindt, wordt dit vrijwel niet toegepast. In plaats daarvan wordt het dier om die reden vaak naar de slacht afgevoerd.

Het is hoog tijd voor sector én maatschappij om kleur te bekennen: gaan we voor goedkope productie met ontsierende megastallen in een wereldmarkt met vergaande industrialisering en slecht dierenwelzijn tot gevolg, of willen we het traditionele beeld van de koe in de Nederlandse wei behouden op grondgebonden boerderijen die het buitengebied kleuren? Doen we niets dan kiezen we automatisch voor het eerste.'

Lees hier het hele rapport

Lees ook:

Geldprijzen voor varkenspension en koeientuin
... consortiumpartners, het project 'Ontwikkeling Koeientuin - winst voor koe, milieu en samenleving' realiseren. De koeientuin is een huisvestingsconcept voor melkvee dat de biologische behoeften van de koe centraal stelt zonder daarbij de belangen van melkveehouder, milieu en samenleving uit het oog ...

Veehouderij wordt langzaam duurzamer
... Uitvoeringsagenda duurzame veehouderij uitgebracht. Het PBL stelt vast dat dit beleid nog onvoldoende duidelijkheid biedt over doelen en tijdspad. Minder melkvee in de wei Het dierenwelzijn is het afgelopen decennium iets verbeterd. Dit is vooral te danken aan regels, die bijvoorbeeld hebben ...

Beperking veestapel geeft economisch veel verliezers
... krimpscenario B kan een verschuiving plaatsvinden in productie tussen de sectoren doordat zij concurreren om de fosfaatrechten. Naar verwachting krimpt de melkveestapel in dit scenario met 12%, het aantal fokvarkens met 30% en het aantal vleesvarkens zelfs met 35%.   Economische effecten in ...

Vleesvervangers en milieu: hoe zit het echt?
... Eq./kg) Vleesproducten - Rundvlees Brazilië: 59,0 - Rundvlees Ierland: 38,3 - Lamsvlees: 16,3 - Rundvlees vleesvee Nederland: 15,9 - Rundvlees melkvee: 8,9 - Kalfsvlees wit: 6,3 - Varkensvlees: 4,5 - Kippenvlees Brazilië: 2,6 - Kippenvlees Nederland: 2,6 Ei en ...

Transparante veehouderij: wat wil de burger?
... beeld te brengen die ondernemers zien met betrekking tot het realiseren van meer transparantie worden verschillende brancheorganisaties in de varkens-, melkvee-, pluimveehouderij en viskwekerij geconsulteerd. Tevens wordt aan consumenten gevraagd in hoeverre zij geïnteresseerd zijn in ...

Reclame voor legbatterijen meest smakeloze
... In de afgelopen 75 jaar is de melkgift van een koe meer dan verdubbeld[2]. Dit steeds verder doorfokken is de oorzaak van vele gezondheidsproblemen bij melkvee, waaronder pootproblemen, uierontsteking en vruchtbaarheidsproblemen[3]. 4) Veel vangplezier!: reclame voor een kuikenveegmachine ...

Organisatie veganisten: 'Promotie zuivel leidt tot stimulering dierenleed'
... een EU-beraad in Luxemburg dat ze een campagne wil om het zuivelgebruik te stimuleren. Hiermee wil zij de tegen de huidige lage melkprijs protesterende melkveehouders tegemoet komen. De Nederlandse Vereniging voor Veganisme en dierenrechtenorganisatie Bite Back zijn hierover verontwaardigd. Het ...